Aanvullingen op het artikel over Visserijnummers, gepubliceerd in ‘Spiegel der Zeilvaart’ 2026-6. De volgende tekst staat in de kop:
Reactie van David Quay > : (die in het artikel staat vermeld)
Wat een interessant artikel! Ik ben blij dat ik een bijdrage heb kunnen leveren. [20-7-’26]
Reactie van Kees Hos: een ‘Praktische opmerking’
Het is een leuk stuk geworden in de Spiegel, over de scheepsregistratie. Een Praktische opmerking: Wieringer aken en sommige andere scheepstypen hebben brede boeisels in de kop, waar je een forse letter goed kwijt kan. Bij botters is meestal de beschikbare ruimte veel kleiner, zodat de letters en cijfers kleiner moeten worden, al moeten ze natuurlijk wel voldoen aan de wettelijke eisen. Mooi verhaal, tot ziens! [Kees Hos 18/7/’26]
Blazer SL1 van Tony Brundel (Erfgoedtopper in ‘Spiegel der Zeilvaart’ 2025-3) met een breed boeisel: ruimte voor een fors visserijnummer.
Foto’s Blazer SL1 en Kees Hos : Simon Schermerhorn
In het artikel wordt speciale aandacht besteed aan de ‘Kobus-letters’ genoemd naar de huisschilder Jacobus Bakker (1898-1987) uit Den Oever.
Bron foto: Historische Vereniging Wieringen
Riet van der Hulst-Bakker (1929-2025) nam het schilderen van de visserijnummers over van haar vader tot in 2011, 80 jaar oud.
Foto gemaakt in 2009 door David Quay
De ‘Kobus-letters’ worden nu nog steeds gebruikt door Kees Hos (1939) uit Westerland. Kees Hos heeft de ‘Kobus-letters’ in 2000 op papier gezet. (CORRECTIE: In het artikel staat per abuis ‘vastgelegd in 2020’ in plaats van 2000)
David Quay
De Engelse typografie-specialist David Quay (1948) woonde 20 jaar in Nederland en maakte een studie van de visserijnummers.
Het lettertype KADE ‘weerspiegelt’ mijn verhaal over het Nederlandse leven op het water…
Voorpagina van Forum 21 [maart 2011]
David Quay publiceerde in 2011 in het Engelse tijdschrift Forum (een artikel over ‘Dutch boat letters’.
.
Een aantal foto’s die David Quay maakte in de havens rond het IJsselmeer:
.
.
Enkele foto’s van Wieringer aken met fraaie visserienummers in de haven van Den Oever uit de Zuiderzeecollectie:
Een fragment van de bovenstaande foto is verscherpt en ingekleurd gebruikt als illustratie in het artikel:
In het artikel staat een ’totaal’-foto van de lemsteraak ‘Titanic’ WON119, die vroeger het nummer STL9 en LE119 heeft gevoerd:
Het visserijnummer WON119 is exact overgenomen zoals het vroeger op de LE119 heeft gestaan, inclusief de nét iets grotere 9.
Foto: Simon Schermerhorn
Bron foto: links: Jan Koopmans 2020), rechts: Simon Schermerhorn
De lemsteraak LE91 (de Boer 1900) kreeg bij de familie Maters de naam ‘Sandfirden’ op het wit geschilderde boeisel. Later heeft Wil Maters het visserijnummer LE 91 weer in ere hersteld:
De Wieringeraak WR173 Twee Gebroeders in de ‘Historische Hoek’ in de haven van Den Oever:
Op het schilderij van Michiel Galama staan de visserijnummers WR173 en TX11 afgebeeld:
Een minder fraai voorbeeld: de palingaak Korneliske Ykes II is voorzien van het ‘visserijnummer’ ‘WB 12’. Deze letters en cijfers lijken eerder op handige plakletters dan op het originele lettertype uit de periode na de bouw in 1872.
De secretaris van de ‘Stichting de Palingaak’, Jan Willem Hoorn, reageert positief op de aanmerking op het lettertype. (10/1’26). Een aanpassing staat al op de ’to do’-lijst. Hopelijk wordt de aanpassing vergelijkbaar met de belettering van de palingaak Heeg:
Detail van de belettering op de bovenstaande foto
Tegenwoordig zijn de lettertypes Abril Fatface en Bernard MT Condensed een goede ‘imitatie’ van de vroeger gebruikte lettertypes, die vaak door de locale schilder werden aangebracht.
bron: P.C.J.M. van der Vliet
.
Het lettertype dat de Leeuwarder Courant gebruikt om de pagina’s te nummeren komt ook dichtbij de vroeger gebruikte cijfers van de visserijnummers.
.
De cijfers op de Staverse Jol ST79 hebben nóg iets meer krul en zijn geschilderd door Thijs Viegers.
Volgens Basten Jellema [De Jonge Vissers Onder Zeil] is hier het “Staverse lettertype” gebruikt, dat ontleend is aan oude foto’s. Basten weet ook dat er vroeger op Wieringen 2 schilders actief waren, die net een wat afwijkende mal hadden voor de visserijnummers.
.
Een oude foto [Stavoren eind 1800, begin 1900]. De Staverse jol ST26 in het haventje achter de oude scheepswerf.
Bron: Boek van Dirk Huizinga ‘Staverse Jollen’/ fotocollectie: Jan Visser, Stavoren
Tegenwoordig kiest men ook wel voor een bijzonder lettertype, zoals bij de mosselkotter YE-56, genaamd Pieter uit Yerseke:
Lees meer > [op de website van SSRP]
Artikel over het Centraal Visserijregister > [bron: Peperhuis]
Artikel over het ‘Visserijregister online’ > [bron: Bokkepoot LVBHB juni 2021]